Бу айымньыга – айар кут уонна хара күүс утарыта туруулара, көлүөнэ ситимэ күүстээх архетип нөҥүө арыллаллар. Айыы халлаанын анныгар, алгыстаах Орто дойдуга тимири тилиннэрэр, маһы ыллатар уус бэрдэ Быйаман Уус уонна айылҕаны иһитиннэрэр кылыһахтаах ырыаһыт Ырыа Дьырыһыйа ыал буолан олус дьоллоохтук олороллор. Кинилэргэ үс уол оҕо төрөөн, дьиэ иһэ үөрүүнэн туолар. Ол эрээри кинилэр дьоллорун куһаҕан санаалаах Күтүр дьахтар ордурҕуур. Атын дьон айар айылгыларын тулуйбакка, Үөһээ дойдуттан иэдээни аҕалар Албан Буурайы ыҥырар. Хара тыыннаах абааһы түүн ортото дьиэҕэ киирэн, утуйа сытар уус хараҕын супту оборон ылан хараҥа түүҥҥэ хаалларар, оттон ырыаһыт дьахтар көмүс күөмэйин сулбу субуйан ылан, тыла суох оҥорор. Куттарын-сүрдэрин сүтэрбит төрөппүттэрдээх, тыыннаах тулаайаҕа буолбут оҕолор иитиитэ-такайыыта суох, сайынын сөтүөлээн, кыһынын сытыганнаан күннэрин атаараллар, улааталлар. Муҥатыйбыт Быйаман идэлээхтэр таҥараларыгар – Улуу Суоруҥҥа үҥэн-сүктэн көмө көрдүүргэ күһэллэр. Сүдү таҥара ону истэн, орто дойдуга үс уолаттарын: Ойуун Төрдүн, уус төрдүн – Кыдай Бахсыны уонна тыл төрдүн – Тыл Хомуһунун ыытар, уолаттары үллэстэн идэҕэ үөрэтэллэрин сорудахтыыр. 9 сыл ааһар. Уолаттар чэлгиэннээх төрөөбүт түөлбэлэригэр сиппит-хоппут, апка-хомуһуҥҥа үөрэнэн идэлээх буолан эргиллэллэр. Бастакы уол, Хотоҕой Ойуун, төрөппүттэрин сүтүктэрин төннөрөөрү Үөһээ дойдуга Албан Буурайга аттанар. Иккис уол, Даадар Уус, күөртүн күөртээн, аҕатын көрөр хараҕын, ийэтин көмүс куолаһын таптайан саҥалыы тыынныыр. Үһүс уол, Айыы Сээн Олоҥхоһут, төрөппүттэрин алҕаан, куттарын-сүрдэрин төнүннэрэн, эмтиир. Ити курдук, үс төгүл күүһүрбүт айар кут хараҥаны кыайан, өбүгэ үгэһэ кэнчээри ыччакка үйэлээх буоларын туоһулуура көстөр.
