Муус устар 9 күнүгэр Кулантай аат. уран сурук түмэлигэр «Тайная история саха» кинигэ ааптара, история билимин кандидата Афанасий Алексеевич Николаевы кытта истиҥ кэпсэтии, санаа атастаһыыта буолан ааста. Кини саҥа тахсыбыт кинигэтин ис хоһоонун — саха норуотун уонна Евразия этническай историятын, саха үс номох буолбут төрүттэрин: Эллэй Боотур, Улуу Хоро уонна Омоҕой Баай дьылҕаларын туһунан сырдатта. Онно сыһыары тутан суруналыыс, кыраайы үөрэтээччи, чинчийээччи Павел Васильевич Пермяков-Тэлэкэ улуус түгэх историятын билиһиннэрдэ. Уус-Алдан (былыргы Бороҕон) улууһун историятын саҥа таһымҥа таһаарар туһунан күүстээх баҕатын эттэ, санаатын үллэһиннэ. Былыргы Бороҕон улууһун историята — аҥардас биир эрэ сир-дойду кэпсээнэ буолбакка, бүтүн саха омуга үөскээбит, тэнийбит уонна сайдыбыт тыыннаах ситимэ. Кыргыс үйэтин тохтотон, нуучча судаарыстыбатын кытта эйэлээх олоҕу бастакынан уурсубут өбүгэлэрбит өркөн өйдөрө — биһиги бүгүҥҥү туруктаах олохпут төрүтэ буолар.
